news

ዕደና ኤርትራ፡ ኣብ ኣቡርና ዝካየድ ዘሎ ዳህሳስ ጽቡቕ ውጽኢት ከምዝተረኸቦ ተገሊጹ

እቲ ዳህሳስ ዕደና ዝካየደሉ ዘሎ ቦታታት ኩባንያ ዳህሳስ ኣልፋ ዘተበሃለ ኣብ ኤርትራ ኣብ ዝተፈላለየ ከባቢታት ዳህሳስ ማዕድናት ዘካይድ ዘሎ ትካል፡ ኣብ ዞባ ጋሽ ባርካ ንኡስ ዞባ ጎኘ፡ ኣቡርና ኣብ ዝበሃል ቦታ፡ ኣብ 33 ጐዳጉዲ ብዘካየዶ ዳህሳስ ጽቡቕ ውጽኢት ወርቂ ከምዝረኸበ ገሊጹ። እቲ ትካል ኣብ ከርካሻ፡ ኣብ 771 ትርብዒት ኪሎሜተር ዳህሳስ ንኸካይድ’ዩ ውዕል ኣትዩ።

ብ ሰሉስ 20 ጥሪ ኣብ ዘውጽኦ ጸብጻብ ውጽኢት ዳህሳስ፡ ኣብ 33 ንቅምሶ ዝገበሮ ኵዕታ ኣዝዩ ጽቡቕ ውጽኢት ከምዝረኸበሉ’ዩ ይሕብር።

እዚ 33 ጎዳጉዲ 7 ኪሎሜተር ብ2 ኪሎሜተር [14 ትርብዒት ኪሎሜተር] ኣብ ዝስፍሓቱ ቦታ ከም ዝተኻየደ እቲ ትካል ኣብ መርበብ ሓበሬታኡ ብስእሊ ኣሰንዩ ሓቢሩ ኣሎ።

13 ጐዳጉዲ ኣብ ማእከል፡ 11 ኣብ እምባታት እቲ 9 ከኣ ኣብ ሰሜናዊ ምብራቕ ኣቡርና ከምዝኾዓተ ብምግላጽ፡ ብሓፈሻ ድምር ዕምቈት እቲ ጎዳጉዲ 5188 ሜትሮ ከምዝዀነ ኣብሪሁ።

እቲ ትካል ካብቲ ዝዀዓቶ 33 ጐዳጉዲ ናይቲ 14 ምሉእ ጸብጻብ ብምውጻእ ኣብ ገለ-ገለ ቦታታት ኣብ ሓደ ሜትሮ ዑምቈት ክሳብ 14 ግራም ወርቂ ኣብ ሓደ ቶን ሓመድ ከምዝረኸበ ገሊጹ ኣሎ።

ፕረዚደንት ትካል ኣልፋ ሚኪኤል ሆፕለይ ኣብ መርበብ ሓበሬታ እቲ ትካል ኣብ ዝሃቦ ቃል፡ “በዚ ውጽኢት ተሓጕስና ኣለና፡ [ኣብቲ ቦታ] ካብ ሰሜናዊ ምብራቕ ናብ ማእከል ገጽና ምስ ከድና እቲ መጠን ወርቂ ኣዝዩ እናወሰኸ ከይዱ፤ ብዓቢኡ ምስ ቅድሚ ሕጂ ክንገብሮ ዝጸናሕና ዳህሳስ ብምዝማድ፡ እቲ ክሳብ ሕጂ ዝገበርናዮ ኣብቲ ቦታ ሰፊሕን ቀዳልነት ዘለዎን ናብ ውሽጢ ብዙሕ ከይኣተኻ ብዙሕ ወርቂ ከምዘሎ ክንርኢ ክኢልና ኣለና” ኢሉ።

ሚኪኤል ሆፕለይ፡ “እዚ ዘሎ ውጽኢት ኣብ ኣቡርና ዘሎ መጠን ማዕድን ብመጠኑ ከርእየና ክኢሉ ኣሎ፣ ተመሳሳሊ ኵዕታታት’ውን ኣብቲ ጐቦታትን ኣብ ሰሜናዊ ምብራቕ ኣቡርናን ነካይድ ኣለና” ኢሉ።

ዕደና ወርቂ ክሳብ 300 ሜትሮ ክበጽሕ ዝኽእል ኰይኑ ብዙሕ ግዜ እቲ ኵዕታ እናወሸጠ ክኸይድ እንከሎ፡ መጠን ወርቂ እናወሰኸ ከምዝኸይድ’ዩ ዝግለጽ።

እቲ ትካል ቀዳማይ ገጽ ዳህሳስ ኣብ ኣቡርና ድሕሪ ምክያዱ፡ ካብ 19 ነቝጣታት 'ቅምሶ' ብምውሳድ፡ ናይተን 14 ነቝጣታት ውጽኢት ብ 3 ግንቦት 2022 ብወግዓዊ ምሕባሩ ዝዝከር’ዩ።

ኤርትራ፡ ኣብ ቢሻ ዛራን ካልኦት ከባቢታትን ዳህሳስ ክትገብር፡ ወርቅን ካልኦት ማዕድናት ክትዕድንን ከም ውጽኢቱ ብዙሕ ኣታዊታት ከም ዝረኸበት ብዝተፈላለየ መገዲ ክግለጽ ጸኒሑ እዩ።

እንተዀነ ብወገን መንግስቲ ኤርትራ ብዛዕባ ኣብ ጽላት ዕደና ዝግበር ንጥፈታትን፡ ትሕዝቶን ኣታዊታትን ግን ንህዝቢ ብወግዒ ዝግለጽ ነገር ከም ዘየለ ብዙሓት ይወቕሱ።

ኣብዚ እዋን ቀንዲ ሰደድ እታ ሃገር፡ ካብ ዕደና ቢሻ ዝርከብ ወርቂ ኰይኑ፡ ናብ ቻይናን ደቡብ ኮርያን ከም ዝስደድ ግን ይፍለጥ።

ዕደና ወርቂ ኣቡርና፡ ኣካል ናይቲ ዝዓበየ ምዃኑ ዝተገልጸ፡ ኣብ 771 ትርብዒት ኪ.ሜ. ፍቓድ ወሲዱ ዘሎ ፕሮጀክት ወርቂ ከርካሻ ኰይኑ፡ እዚ ፕሮጀክት ሒዝዎ ካብ ዘሎ መሬት ንምዕራብ ሸነኹ ዝረከብ እዩ።

ኩባንያ ኣልፋ፡ ዳህሳስ ወርቂ ከርካሻ ካብ ዝጀመረሉ 2018 ኣትሒዙ፡ 12 ሚልዮን ዶላር ካናዳ ወጻኢታት ብምግባር፡ ኣብ ኣቡርና 17 ቦታታት ወርቂ ከም ዘለዎም ከለሊ እንከሎ፡ ዛጊት ነቶም ሽዱሽተ ኵዒቱ ይርከብ።

እቲ ኩባንያ፡ ኣብ ዝሓለፈ ክልተ ዓመት ኣብ 'ፕሮጀክት ከርካሻ' ኤርትራ ኣብ ዓናጉሉ፡ ኣቡርና፡ ቶለግመጃ ዝበሃሉ ቦታታት ኤርትራ ሰለስተ ኣገደስቲ ቦታታት ወርቂ ዳህሲሱ ረኺቡ እዩ።

ኣልፋ፡ ኣብቲ ልዕሊ 50 ሚልዮን ዶላር ዝዋጋኦም ኩባንያታት ዘስፍር መዝገብ 'TSX-V' ካናዳ ዝተመዝገበ፡ ብ[TSXV: ALEX] ዝፍለጥ ኩባንያ እዩ።

እዚ ኩባንያ ኣብ ኤርትራን ሱዳንን መደባት ዳህሳስን ምምዕባል ጸጋታትን ልዑል ተመኵሮ ብዘለዎም ጕጅለ ክኢላታት ዝምራሕ ኰይኑ፡ ኣብዚ እዋን፡ ዓለምለኻዊ ዝደረጃኡ ዕቑር ወርቅን መሰረታዊ ባእታ ሓጺንን ከም ዘለዎ ዝእመን ክልቲኡ ሸነኽ ቀይሕ ባሕሪ ኣተኲሩ ዳህሳስ ዘካይድ ዘሎ ኩባንያ እዩ።

ኣብ ኣቡርና፡ ኣብ 1920ታት ብኩባንያታት ኢጣልያ ዕደና ወርቂ ይካየድ ከም ዝነበረን፡ ኣብዚ ቀረባ እዋናት ድማ ብያታዊ ዓደንቲ፡ ወርቂ ይዕደን ከም ዝነበረ ይግለጽ።

እዚ ኣብ ትሕቲ ፕሮጀክት ዳህሳስ ከርካሻ ዝዀነ ኣቡርና፡ ካብዚ ብኩባንያታት ኢጣልያ ዝድህሰስ ዝነበረ ብዙሕ ከይረሓቐ፡ 4 ኪ.ሜ ብ 2 ኪ.ሜ ዝስፍሓቱ መሬት ዝተደኰነ እዩ።

ኩባንያ ኣልፋ ኣብዚ እዋንዚ፡ ምስቲ ኣብ ደቡባዊ ምዕራብ ኤርትራ፡ ካብ ኣስመራ ኸኣ 135 ኪ.ሜ. ንሸነኽ ደቡባዊ ምዕራብ ርሒቝ ኣብ 771 ትርብዒት ኪ.ሜ ዝርከብ ቦታ ፍቓድ ኵዕታ ወርቂ ዝወሰደ ኩባንያ ከርካሻ ዝሰርሕ ዘሎ እዩ።