ዓድታትን ቁሸታትን ኤርትራ ምስ ጂፒኤስ ንምትእስሳር ዝጽዕር ዘሎ ኢንጅነር ክፍላይ

መንእሰይ ኢንጅነር ክፍላይክፍላይ ተወልደብርሃን ኣብ ኤርትራ ተወሊዱ ዝዓበየ ኢንጂነር’ዩ። ኣብ ቤት ትምህርቲ ስነ ኪነት  ካልኣይ ደረጃ ተማሂሩ። ኣብ ቤት ትምህርቲ ዋርሳይ ይከኣሎ ሳዋ ከኣ ላዕለዋይ ደረጃ ትምህርቱ ዛዚሙ። ብድሕሪኡ ግን ኣብ ኤርትራ ኣይቀጸለን - ንሱዳን ተሰዲዱ።ቀጺሉ፡ ህይወት ብዝፈታትን  ምድረበዳ ሰሃራን ማእከላይ ባሕርን፡ ፈለማ ናብ ሊብያ፡ ካብኡ ናብ ኤውሮጳ ኣትዩ። ኣብ ዓዲ እንግሊዝ ዘቕረቦ ሕቶ ዑቕባ ሰሊጡዎ፡ ትምህርቱ ብምቕጻል ብዓውዲ  ኤሌትሪካል ኢንጂነሪንግ ከምኡውን ኮምፒተርሳይንስ ተመሪቑ፡ ኣብ ሎይድስ ባንክ ከም ሶፍትዌር ኢንጂነር ኮይኑ ይሰርሕ ኣሎ።

መንእሰይ ኣብ ዝሃለወ ይሃሉ ብዝፈልጦን ዝኽእሎን ንሕብረተሰቡ ከበርክት ይግባእ ዝብል እምነት ዘለዎ ኢንጂነር ክፍላይ ምስ መሳርሕቱ ኮይኑ ንቋንቋ ትግርኛ ኣብ ጎግል ብምእታው ታሪኻዊ ኣበርክቶ ገይሩ።

ኣብ ርእሲኡ ኣብ ኤርትራ ካብን ናብን ምንቅስቓስ ዘቃልል ምዃኑ ዝገልጾ ንዓድታት፡ ቁሸታት፡ ገጠራትን ናእሽቱን ዓበይትን ከተማታት ምስ ጂ.ፒ.ኤስ ንምትእስሳር ይሰርሕ ኣሎ።

ጂ.ፒ.ኤስ ብናይ ሓሳብ ሕንጻጻት ዝንግሪርን ማእገርን (ላቲትዩድን ሎንግቲዩድን) ተደጊፉ፡ ጂኦግራፊያዊ መራኽቦ ዘመልክትን ዝሕብርን ስርዓት እዩ።

መላእ ሃገር ምስ ስርዓተ ጂፒኤስ እንተተኣሳሲሩ፡ ዝኾነ ይኹን ሰብ ጋሻን ወዲ ዓድን ብዘይ ዝኾነ ይኹን ጸገም ኣብ ዝሓጸረ ግዜ ካብን ናብን ንክጓዓዝ ክሕግዝ እዩ።

https://ichef.bbci.co.uk/news/320/cpsprodpb/7f57/live/a2a05940-9314-11ed-80d6-337feeda602f.jpg 320w, https://ichef.bbci.co.uk/news/480/cpsprodpb/7f57/live/a2a05940-9314-11ed-80d6-337feeda602f.jpg 480w, https://ichef.bbci.co.uk/news/624/cpsprodpb/7f57/live/a2a05940-9314-11ed-80d6-337feeda602f.jpg 624w, https://ichef.bbci.co.uk/news/628/cpsprodpb/7f57/live/a2a05940-9314-11ed-80d6-337feeda602f.jpg 628w" alt="ዓድታት ኤርትራ" width="628" height="861" class="e3vrtyk0 bbc-rb7xa0 e1mo64ex0" style="box-sizing: inherit; border-style: none; display: block; width: 650.662px; height: auto;" />

ምንጪ ስእሊ,ጉግል ማፖ

ኣብዚ እዋን፡ መብዛሕቱኡ ዓበይቲ ከተማታታት ኣብ ናይ ጉጉል ማፕ (ካርታ) ተመዝጊቡ እኳ እንተሎ፡ ኣብቲ ናይ ኢንተርነት ዝርግሐን መራኸቢታትን ዘይብሉ ቦታታት ዓድታትን ገጠራትን ኤርትራ ግን ክሰርሕ ኣይክእልን’ዩ።  ኢንጂነር ክፍላይ ከኣ ምስ መሳርሕቱ ነዚ ጸገማት እዚ ንምፍታሕ ይጽዕር ምህላው ይገልጽ።

“ኩለን ዓድታታት ኤርትራ ኣብ  ጂ.ፒ.ኤስ ክነእትወን’ሞ፡ እቲ ዘድሊ ሓበሬታ ምስ ተኣከበን ምስ ኣተወን፡ ወላ ብዘይ ኣገልግሎት ኢንተርነት ከምዝሰርሕ ብምግባር ኩሉ ህዝብን በጻሕን ክጥቀም፡ ብፍላይ እዞም ኣብ ስደት ዝተወልዱ፡ ዓደ ኣቦኦም ኮነ ዓደ ኣዲኦም በጺሖም ዘይፈልጡ መንእሰያት ከም መወከሲ ክጥቀምሉ ከምዝኸእሉ ንምግባር ኢና ንሰርሕ ዘሎና” ይብል ነቲ ዕላማ ከረድእ እንከሎ።

መጀመርያ ኣማን ጥቕሲ ዝብሃል፡ ኣብ ፈይስቡክ፡ ዝርዝር ኣስማት  ዓድታታን መጸውዒ ከባቢታትን ካብ ዝለጠፎ  ተበጊሶም ኣብ ፈይስ ቡክ ናይቲ መተገባበሪ ረቂቕ ስኢሎም። ነቲ ሓሳብ ቀልጢፉ ዝተረደኦም ሓደ ሓደ ሰባት ከኣ መወከሲ ዝኾኖም ኣብ 40ታት ዝተጻሕፉ መጻሕፍቲ ኣበርኪቶምሎም።

ሕጂ ነቲ ካብ  ዝተፈላለዩ መጽሓፍቲ እተወስደን ኣብ ፈይስ ቡክ ዝተዘርዘረ ክልተ ሰነድ ከም መወከሲ እንዳተጠቕሙ ይሰርሕሉ ኣለው።

ኣብ መንጎ እቲ ስራሕ፡ ተጠቃሚ፡ ካብ ቦታን ስምን ሓሊፉ ምሉእ ስእልን ሓበሬታን ክረክብ ኣለዎ ብምባል፡ እቲ መተገባበሪ (ኣፕሊኬሽን) ንኹሉ ክፉት ከምዝኸውን ብምግባር ስእሊ ናይተን ዓድታት ንምእታው ይሰርሑ ኣለው።

ዝኾነ ኮምፒዩተር ክጥቀም ዝኽእል ዘበለ ከኣ ስእልን ሓበሬታን ናይተን ዓድታትን ቁሸታትን የእቱ። እቲ ዝእከብ ሓበሬታ መታን ቅኑዕን ውርጹጽን ክኸውን ድማ ንዕኡ እትመምን እትሰርዕን ብቑዕ ክእለትን ፍልጠትን ዘለዋ መማይት ጉጅለ ብሓላፍነት ትሰርሕ ምህላዋ ኢንጅነር ክፍላይ ገሊጹ።

“እታ መማይት ጉጅለ ነቲ ዝእከብ ሓበሬታ ርእያን ነፍያን ምስ ኣጽደቐቶ፡ ንሕና ነቲ ርጡብ ሓበሬታ ንስንዶ። ምናልባት ጌጋታት እንተተረኺብዎ ከኣ ተመሊስና ናብ ህዝቢ ብምቕራብ ንእርሞ። ዝኾነ ጌጋ ሓበሬታ ዝረኣየ ሰብ እውን ኣብቲ ናይ ርእይቶ መጽሓፉ ሓበሬታ ክገድፈልና ይኽእል እዩ።” ይብል ኢንጅነር ክፍላይ ነቲ መስርሕ ከረድእ እንከሎ።

https://ichef.bbci.co.uk/news/320/cpsprodpb/48ec/live/0de49080-9316-11ed-80d6-337feeda602f.jpg 320w, https://ichef.bbci.co.uk/news/480/cpsprodpb/48ec/live/0de49080-9316-11ed-80d6-337feeda602f.jpg 480w, https://ichef.bbci.co.uk/news/624/cpsprodpb/48ec/live/0de49080-9316-11ed-80d6-337feeda602f.jpg 624w, https://ichef.bbci.co.uk/news/800/cpsprodpb/48ec/live/0de49080-9316-11ed-80d6-337feeda602f.jpg 800w" alt="ዓድታት ኤርትራ" width="2248" height="1334" class="e3vrtyk0 bbc-rb7xa0 e1mo64ex0" style="box-sizing: inherit; border-style: none; display: block; width: 650.662px; height: auto;" />

ምንጪ ስእሊ,GETTY IMAGES

ከምዚ ዝኣመሰለ ገፊሕ ወፍሪ ከተሰናድእ ቀሊል ዘይምዃኑ ዝገልጽ  ኢንጂነር ክፍላይ፡እዚ ስራሕ  ሓበሬታ ኣብ ምእካብን ኣብ ምጽራዩን በዳሂ ምዃኑ ይሕብር።

ኣብዚ እዋን እዚ ዳርጋ ፍርቂ ዕማም ተዛዚሙ እኳ እንተሎ ኣብ ምሉእ ኤርትራ እኹል ዝርግሐ ናይ ኢንተርነት ብዘይምህላዉ፡ እቲ መተገባበሪ ከኣ ብኢንተርነት ጥራይ ስለዝሰርሕ እቲ ስራሕ ንክጻፈፍ ግዜ ከምዝበልዕ የረድእ።

እቲ ዝእከብ ዘሎ ዳታ ኣብቲ ዝተዳለወ መተግበሪ  ምስ ተመዝገበ እቲ ዝተርፍ መላእ ህዝቢ ብዘይ ኣገልግሎት ኢንተርነት ንክጥቀም እቲ መተገባበሪ ኣብ ሞባይል ከምዝሰርሕ ንምግባሩ እዩ እቲ ሓሳብ።

ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ቋንቋ ትግርኛ ኣብ ጉግል ክኣቱን ኪትርጎምን ዕዉት ወፍሪ ተጌሩ ነይሩ። እዚ ሕጂ ንኣገልግሎት ጂፒኤስ ተባሂሉ ዝኣቱ ዘሎ ሓበሬታ እውን ብቋንቋ ትግርኛ እዩ ዝምዝገብ ዘሎ። ይኹን እምበር ቋንቋ ትግርኛ ብሓገዝ ጉጉል ናብ ኢንግሊዝ ክትርጎም ስለዝኽእል ኩሉ ሰብ እቲ ዝፈልጦ ሓበሬታ ብትግርኛ ከእትዎ ከምዝኽእል ኮይኑ ተዳልዩ ምህላው ኢንጂነር ክፍላይ የረድእ።

ኣብ መወዳእታ ኩሉ ኤርትራዊ ኣብቲ መላግቦታት ብምእታው በብዓቕሙ ንዘዝፈልጦ ዓድታት  ከእቱ ብምልባው፡ ነዚ ስራሕ ክውን ኣብ ምግባር ንዝጽዕሩ ዘለዉ ኩሎም ተደጋገፍቲ ብፍላይ ከኣ ንፊልሞንን ዶን ዲናርን ኣዝዩ ምስጋንኡ ገሊጹ።