ዕሉል ኤርትራዊ ኣሰጋጋሪ ሰባት ኪዳነ ዘካርያስ ተታሒዙ

ኪዳነ ዘካርያስ ሃብተማርያምክህደን ዝጸንሐ ኪዳነ ዘካርያስ ሃብተማርያም ዝተባህለ ዕሉል ዘይሕጋዊ ኣሰጋጋሪ ሰባት ኣብ ሱዳን ተታሒዙ።ዓለምለኻዊ ማሕበር ፖሊስ (ኢንተርፖል) ከም ዝበሎ፡ ኪዳነ ብሰንበት 1 ጥሪ'ዩ፡ ብመሪሕነት ሰብመዚ ጸጥታ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ኣብ ዝተኻደ ስርሒት ኣብ ሱዳን ቀይዲ ኣትዩ።ስለያ ኢንተርፖል ብዝሃቦም ሓበሬታ መሰረት፡ ሰብመዚ ኢማራት ዓረብ ነቶም መርበብ ኪዳነ ዝነበሩ ሓዉ ዝርከቦም ሰባት ክከታተልዎም ጀሚሮም።"ሓዉ ኣብ ክንድኡ ኮይኑ ገንዘብ ብዘይ ሕጋዊ ኣገባብ የሰጋግር ነይሩ። እቲ ብሰብመዚ ጸጥታ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ዝተጠልፈ ዘይሕጋዊ ምስግጋር ገንዘብ፡ ኪዳነ ኣብ ሱዳን ከም ዝነበረ ክፍለጥ ኣኽኢሉ" ይብል እቲ ሎሚ ዝወጸ መግለጺ።

ምክትል ቀዳማይ ሚኒስተርን ሚኒስተር ውሽጣዊ ጉዳያትን ኢማራት ዓረብ፡ ሌ/ጀነራል ሼኽ ሳይፍ ቢን ዛይድ ኣል ናህያን ኣብ ትዊተር ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ኪዳነ ምስ ሓዉ ኣብ ቀይዲ ኣትዩ ከምዘሎ ሐቢሩ።

"እቲ ብመሪሕነትን ሕቡራት ኢማራት ዓረብን ምትሕብባር ኢንተርፖልን ን9 ኣዋርሕ ዝተኻየደ ዓለምለኻዊ ናይ ፖሊስ ስርሒት ብማእሰርቲ ናይቲ ኣብ ዓለም ምሉእ ዝድለ ዝነበረን ካብ ቤት ማእሰርቲ [ኢትዮጵያ] ሃዲሙ ዝጸንሐን መራሒ ሓደ ገበናዊ ጉጅለ ንግዲ ሰብ ኪዳነ ዘካርያስን ብዘይሕጋዊ ምስግጋር ገንዘብ ዝድለ ሓዉ ሄኖክ ዘካርያስን ተዓዊቱ'ሎ" ክብል እቲ ሚኒስተር ኣፍሊጡ።

ሓላፊ ትካል ምቁጽጻር ናርኮቲክስ ኢማራት ጀነራል ሳዒድ ዓብደላህ ኣል ሱዋይዲ ብወገኑ ብዛዕባ ምትሓዝ ናይቲ ኣሰጋጋሪ ኣብ ዝሃቦ መብርሂ፡ ነቶም ኣብ ምሓዙ ዝተዋስኡ ኣባላት ጸጥታ ዘለዎ ናእዳ ገሊጹ።

"ሳላ ሞያውነትን ተወፋይነትን ኣባላት ፖሊስና፡ እቲ ኣብ ዓለም ክድለ ዝጸንሐ ቀንዲ ኣሰጋጋሪ፡ ነቲ ጽዩፍ ተግባሩ ክፍጽም ኣይክኽእልን'ዩ" ኢሉ።

እቲ ብምስግጋር ስደተኛታትን ንግዲ ሰባትን ዝኽሰስ ወልቀሰብ፡ ኣብ ቀይሕ መዝገብ ኢንተርፖል ኣትዩ ክድለ ምጽንሑ ይፍለጥ።

ኣኽበርቲ ሕጊ ሆላንድ (ነዘርላንድስ)፡ ኪዳነ ሃብተማርያም ኣብ ዝርዝር ቀንዲ ተደለይቲ ሰባት ብምስፋር ተታሒዙ ናብ ሕጊ ክቐርብ ኣዚዞም ነይሮም'ዮም።

ብተመሳሳሊ ክስታት ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ 2020 ኣብ ቀይዲ ኣትዩ ድሕሪ ምጽናሕ ኣብ ለካቲት 2021 ካብ ቤት ፍርዲ ሃዲሙ ከም ዝተሰወረ ይዝከር።

እቲ ወዲ 38 ዓመት፡ ዋላ'ኳ ካብ ቤት ፍርዲ እንተሃደመ፡ ኣብ ዘይተረኽበሉ እቲ ቤት ፍርዲ ንሕልፈት ክእሰር ፈሪድዎ ነይሩ።

ሓላፊ ኣገልግሎታት ፖሊስ፡ ምትሓዝ ናይቲ ኣሰጋገሪ ዓቢ ዓወት ምዃኑ ብምግላጽ፡ ንመሻርኽቲ ሃገራት ኣመስጊኑ።

"ሰብመዚ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ንዝገበርዎ ምትሕግጋዝን ቅልጡፍ ስጉምቲን ነመስግን" ዝበለ ስቲፈን ካቫና፡ "ንኹለን ኣብቲ ጉዳይ ኣገዳሲ ግደ ዝተጻወታ ሃገራት፡ ብፍላይ ኢትዮጵያ፣ ነዘርላንድስን ሱዳንን" ዘለዎ ምስጋና ገሊጹ።

"ሎሚ ብቤት ፍርዲ ገበኑ ዝተረጋገጸ ገበነኛ ኣብ ቀይዲ ኣትዩ'ሎ፡ በቲ ኣብ ብዙሓት ግዳያት ዘውረዶ ጉድኣት ድማ ናብ ፍርዲ ክቐርብ'ዩ። መርበብ ኢንተርፖል ከምዝሰርሕን፡ ሃገራት ብሓባር ኣብ ዝሰርሓሉ ክረጋገጽ ዝኽእል ዓወትን ዘረጋግጽን'ዩ"።

ኪዳነ ዘካርያስ ሃብተማርያም መን'ዩ?

https://ichef.bbci.co.uk/news/320/cpsprodpb/435d/live/7a203c10-8d01-11ed-888e-5f7a68a59acb.jpg 320w, https://ichef.bbci.co.uk/news/480/cpsprodpb/435d/live/7a203c10-8d01-11ed-888e-5f7a68a59acb.jpg 480w, https://ichef.bbci.co.uk/news/624/cpsprodpb/435d/live/7a203c10-8d01-11ed-888e-5f7a68a59acb.jpg 624w, https://ichef.bbci.co.uk/news/800/cpsprodpb/435d/live/7a203c10-8d01-11ed-888e-5f7a68a59acb.jpg 800w" alt="ካብ ጃልባ ወሪዶም ዝሕንብሱ ስደተኛታት" width="976" height="549" class="e3vrtyk0 bbc-rb7xa0 e1mo64ex0" style="box-sizing: inherit; border-style: none; display: block; width: 650.662px; height: auto;" />

ምንጪ ስእሊ,AP

ኪዳነ፡ ኣብ ሊብያ ኣሽሓት ስደተኛታት ዝኣስረሉ ገዛውቲ [መኻዚኖ] ከም ዝነበሮ ጸብጻባት ይሕብሩ።

ነቶም ስደተኛታት ካብን ናብን ሃገራት ብዘይሕጋዊ ኣገባብ ብምስግጋር፡ ናብ ካልኦት ኣሰጋገርቲ ብምሻጥን ካብ ኣብ ካልእ ሃገራት ዝርከቡ ገንዘብ ብምቕባልን ዝፍለጥ ጉጅለ ዝመርሕ ዕሉል ኣሰጋገሪ እዩ።

እዚ ኪዳነ ዝመርሖ ጉጅለ፡ ደቂ ኣንስትዮ ብምዕማጽን ብምስቓይን ብሓፈሻ ብዝተፈላለየ ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላት ዝክሰስ እዩ።

እቲ ብኪዳነ ዝምራሕ ጉጅለ ቀንዲ መደበሩ ኣብ ሊብያ ኮይኑ፡ ኣብ ብዙሓት ሃገራት ወኪላት ዝነበርዎ'ዩ።

ነቶም ካብ ዝተፈላለያ ሃገራት ናብ ሊብያ ዝኣትዉ ስደተኛታት ብምጭዋይ፡ ነቶም ኣብ ካልእ ሃገራት ዝርከቡ ቤተሰቦም ገንዘብ ንክኸፍሉ የገድድ።

ኣብቲ ኣብ ባኒ ዋሊድ ዝብሃል ኣብ ሊብያ ዝርከብ ብኪዳነ ዝውነን መዳጎኒ ስደተኛታት፡ እቶም ክኸፍሉ ዘይክኣሉ ስደተኛታት ንዓመታት ከም ዝሳቐዩ እቶም በቲ መስመር ዝሓለፉ ስደተኛታት ይገልጹ።

እቶም ካብ ሱዳንን ካብ ካልእ ሃገራትን ዝብገሱ ስደተኛታት ናብ ሊብያ ምስ ኣተዉ፡ ዕጽፍታት ናይቲ ኣብ መጀመርታ ዝተሰማምዕሉ ክኸፍሉ ከም ዝግደዱን እቶም ክኸፍሉ ዘይክኣሉ ንኣደዳ መግረፍትን ስቅያትን ከም ዝቃልዑን እቶም ግዳያት ይጠቅሱ።

ገለ ብመንገዲ እዚ መስመር ዝሓለፉ ስደተኛታት ካብ 5,000 ክሳብ 12,000 ዶላር ክኸፍሉ ከም ዝተገደዱ ይሕብሩ።

ንመሰል ስደተኛታት ዝጣበቑ ሰባት "ኪዳነ ኣብ ልዕሊ ብዙሓት ስደተኛታት ብዝፈጸሞ በደል፡ ብሕጊ ንኽሕተት ማሕበረሰብ ዓለም ክረባረብ ኣለዎ" ብምባል ክጠልቡ ጸኒሖም'ዮም።

እንተኾነ ግን፡ ኣብ 2021 ካብ ማእሰርቲ ምህዳሙ፡ ንብዙሓት ተሓለቕቲ ኣቖጢዕዎም ነይሩ።

ናብ ኣውሮጳ ክሰግሩ ብምሕሳብ ናብ ሊብያ ዝኣትዉ ስደተኛታት ከቢድ ምክልባት እዩ ዘጋጥሞም። እቲ ኣብ ሊብያ ዘሎ ዘይምርግጋእ ከም ጉልባብ ምርቓ ብምውሳድ ንስደተኛታት ዘሳቕዩ፡ ዝምዝምዙን ኪኖ'ዚ ሰጊሮም ዝቐትሉን ዘይሕጋውያን ኣሰጋገርቲ ኸኣ ንሊብያ ከም ደጀኖም'ዮም ዝጥቀሙላ።

ካብዚ ብምብጋስ ኣኽባሪ ሕጊ ኔዘርላንድስ፡ ኪዳነ ዘካርያስ ኣብ ዝርዝር ሓደ ካብቶም ኣዝዮም ተደለይቲ ሰባት ኣስፊርዎ ጸኒሑ።

ነቲ ወዲ 38 ዓመት ዝኾነ ኪዳነ ዘካርያስ ንምሓዝ መንግስቲ ኔዘርላንድ ምስ ዝተፈላለያ ሃገራት ብጽምዶ ከም ዝሰርሕ ኣፍሊጡ ነይሩ።

ኣብ ታሕሳስ 2021፡ ዮውሃንስ ሃብተ ዝተብሃለ ኤርትራዊ-ሆላንዳዊ ኣስጋራይ ኣብ ናይሮቢ ተታሒዙ ንመንግስቲ ሆላንድ ተረኪቡ ነይሩ።

እቲ ወዲ 53 ዓመት ብዘይሕጋዊ ምስግጋር ደቂ ሰባትን ምስናዕ ሰነዳትን ዝርከብዎ ክስታት ቀሪብሉ ምንባሩ ይዝከር።

እዚ ናይ ሆላንድ ዜግነት ከም ዘለዎ ዝግለጽ ኣሰጋጋሪ፡ ክሳብ ግቡእ መስርሕ ፍርዱ ዝውዳእ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ከም ዝጸንሕን በቲ ቀሪብሉ ዘሎ ክሲ ገበነኛ ኮይኑ እንተተረኺቡ ክሳብ ሸሞንተ ዓመት ክእሰር ከም ዝኽእል ኢንተርፖል ዘውጽኦ ሓበሬታ ይጠቅስ።

ዩውሃንስ ሃብተ ብኢንተርፖል ክድለ ድሕሪ ምጽንሑ እዩ ብምትሕብባር ፖሊስ ኬንያ ኣብ ጫፍ ከተማ ናይሮቢ ተታሒዙ።

ኣብ ሰነ 2021 ድማ፡ ቤት ፍርዲ ኢትዮጵያ ኣብ ሊብያ ኣሽሓት ስደተኛታት ብምስርጣይ ገበነኛ ኮይኑ ዝተረኽበ ተወልደ ጎይትኦም ዝተባህለ ካልእ ኤርትራዊ ዘይሕጋዊ ኣሰጋጋሪ ደቂ ሰባት ን18 ዓመት ማእሰርቲ ክቕጻዕ በዪንሉ'ዩ።

እዚ ወሊድ ብዝብል ቅጽል ስም ዝፍለጥ ኣሰጋጋሪ ኣብ ልዕሊ እቲ ማእሰርቲ ክልተ ሚኢቲ ሽሕ ብር ክኸፍል'ውን ተፈሪዱ ነይሩ።

ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ጥቅምቲ ሰብመዚ ኢትዮጵያ ንወሊድ ናብ ነዘርላንድስ ኣሕሊፎም ድሕሪ ምሃቦም፡ ኣኽበርቲ ሕጊ እታ ሃገር ኣብ ቤት ፍርዲ ከም ዝቐርብ ሓቢሮም ነይሮም።

ብዘይካ'ዚ ካልእ ሽሻይ ጎደፋይ ደሞዝ ዝተባህለ ተሓባባሪኡ ዝኾነ ውልቀሰብ ድማ ናይ 16 ዓመትን ሽዱሽተ ወርሒን ማእሰርቲ ከምኡ'ውን 50 ሽሕ ብር መቕጻዕቲን ተፈሪዱዎ።

ተወልደ ጎይትኦም ምስ ዘይሕጋዊ ምስግጋር ደቂ ሰባት ብዝተሓሓዝ ብሓሙሽተ ክስታትት'ዩ ገበነኛ ኮይኑ ተረኺቡ።

https://ichef.bbci.co.uk/news/320/cpsprodpb/1828/live/d6b48fa0-8cff-11ed-888e-5f7a68a59acb.jpg 320w, https://ichef.bbci.co.uk/news/480/cpsprodpb/1828/live/d6b48fa0-8cff-11ed-888e-5f7a68a59acb.jpg 480w, https://ichef.bbci.co.uk/news/624/cpsprodpb/1828/live/d6b48fa0-8cff-11ed-888e-5f7a68a59acb.jpg 624w, https://ichef.bbci.co.uk/news/800/cpsprodpb/1828/live/d6b48fa0-8cff-11ed-888e-5f7a68a59acb.jpg 800w" alt="ዝባን ዝተገርፈ ዝደተኛ" width="800" height="450" class="e3vrtyk0 bbc-rb7xa0 e1mo64ex0" style="box-sizing: inherit; border-style: none; display: block; width: 650.662px; height: auto;" />

ካብቲ ኣብ ሃገሮም ዘሎ ግዱድን ገደብ-ኣልቦን ወተሃደራዊ ዕስክርናን ኣገልግሎትን ዝሃደሙ ብኣማኢት ኣሽሓት ዝቑጸሩ መንእሰያት ኤርትራውያን፡ ናብ ስደት ክውሕዙ ምጽንሖም ይፍለጥ። ካልእ ምግሃስ መሰላት'ውን ጠንቂ ስደት ኤርትራውያን ምዃኑ ተሓለቕቲ ይዛረቡ።

ኣብቲ ሓደገኛ ጉዕዞ ስደቶም ድማ፡ ግዳያት ኣሰጋገርቲን ጨወይትን ክኾኑ ምጽንሖም ይፍለጥ።

ካብ 2007 ጥራይ ኣስታት 30 ሽሕ ኤርትራውያን ስደተኛታት ብዘይሕጋውያን ኣሰጋገርቲ ናብ ምድረ በዳ ሲናይ ተወሲዶም ገንዘብ ክኸፍሉ ከም ዝተገደዱን፡ ገለ'ውን ክፋል ኣካላቶም ከም ዝተሸጠን ጸብጻባት ይሕብሩ።

ብዛዕባ ኣብ ምድረበዳ ሲናይ ንዝተፈጸመ ገበናት ኣመልኪቱ መጽናዕቲ ዘካየደ ሓደ ጉጅለ፡ ዝበዝሑ ካብቶም ኣብ ሲናይ ተኣሲሮም ዝነበሩ ስደተኛታት ካብ ሱዳን ተጨውዮም ዝተወሰዱ ምዃኖምን ገለ ፖሊስ ሱዳን ምስቶም ጉጅለ ዘይሕጋውያን ኣሰጋገርቲ ጥቡቕ ርክብ ከም ዝነበሮምን እዩ ዝሕብር።

እቶም ካብ ኢትዮጵያ፡ ሱዳንን ኤርትራን ተጨውዮም ናብ ሲናይ ዝተወሰዱ ግዳያት፡ ስድርኦም ብሓፈሻ ብውሕዱ 600 ሚልዮን ዶላር ነቶም ዘይሕጋውያን ኣሰጋገርቲ ከም ዝኸፈልዎም እዩ እቲ መጽናዕቲ ዘቃልዕ።

ናብ ኣውሮጳ ንምእታው ብመስመር ምድረበዳ ሳሃራ ኣቢሎም ናብ ሊብያ ካብ ዝኣትዉ ኤርትራውያን ስደተኛታት'ውን፡ ኣብ ኢድ ኣሰጋገርቲን ተሓባበርቶምን ከቢድ ስቓይን ምግሃስ መሰላትን ዝሓለፉ ብዙሓት'ዮም።