በዳሂ ጕዕዞ-ህይወት ኤርትራዊ ፕሮፈሰር ዓብዱልቃድር ሳልሕ መሓመድ

ብ1992፡ ኤርትራዊ ስነ-ማሕበረሰበኛ ፕሮፈሰር ዓብዱልቃድር ሳልሕ መሓመድ፡ ኤርትራ ናጻ ኰይና ኢሉ ካብ ዓዲ ስደት ኣብ ሃገሩ ንኽምህር ጠቕሊሉ ናብ ኤርትራ ተመሊሱ።

ኵነታት ሓዲስ ህይወቱ ኣብ ኤርትራ ብጽቡቕ'ኳ እንተ ጀመሮ፡ ደሓር ግን ናብራ ኣይግድን ኰኖ። ብድሕሪ ብዙሕ መከራ ከኣ ዳግማይ ክስደድ ተገደደ።

እዛ ብ2025 ዘቕረባ ሓዳስ መጽሓፉ ብዛዕባ ንእስነቱ፡ ኣተዓባብያኡ፡ ኣብ ዓውደ ትምህርቱ ዝተጓናጸፎ ዓወታቶም፡ ኣብ ዓዲ ስደት ዘሕለፎ ህይወቶም ጥራይ ዘይኰነትስ ኣብ ኤርትራ ምስ ተመልሰ ዘጓነፎ ጸገማት፡ ብድሕሪኡ ከኣ ኣብ ግዳም ሓዲስ ህይወት ንኽጅምር ዘጋጠሞ መሰናኽላት ኣጠቓሊላ'ያ እተዘንቱ።

ብሓጺሩ፡ ከም መእተዊ ክዀነና፡ እቲ ዛንታ - ልክዕ ከምቲ ኣርእስቲ ናይታ መጽሓፉ - ብዛዕባ'ቲ "በዳሂ ጕዕዞ ህይወት ፕሮፈሰር ዓብዱልቃድር ሳልሕ መሓመድ" እያ ትገልጽ።

ፕሮፈሰር ዓብዱልቃድር ብ1948 ኣብ ዓዲ-ቐይሕ ካብ ኣቦኡ ሳልሕ መሓመድ ከሊፋን ኣዲኡ ስዒዳ ናፍዕ ዩሱፍ እዩ ተወሊዱ።

እዚ መምህር'ዚ በታ ብ2013 ብዛዕባ ታሪኽ ሳሆ ዘቕረባ መጽሓፉ ኣብ ክሊ ምሁራን ብዙሕ ተፈላጥነት ዝረኸበ ተመራማሪ እዩ። እታ 'ብሄራዊ መንነትን ሃገራዊ ንቕሓት ብሄረ ሳሆን' ዘርእስታ መጽሓፉ (The Saho of Eritrea: Ethnic Identity and National Consciousness) - መንነት ሳሆ ኣብ ወሰንቲ ፖለቲካዊ እዋናት ብኸመይ ኣገባብ ናብ ሰፊሕ ሃገራዊ ንቕሓት ከም ዝማዕበለ እያ ትድህስስ።

እዛ ሓዳስ መጽሓፉ ግን ብዛዕባ ቀዳማይ ስደቱ ጥራይ ዘይኰንስ ብዛዕባ እቲ ንኻልኣይ ግዜ ዘርከበሉ ስደት እትገልጽ ብምዃና ንኣንባቢ ቀልቡ ካብ ቀዳማይ ገጽ ክሳብ መጠረስታኣ ገጥ ኣቢላ ብምሓዝ ብዙሕ ኣስተንትኖታት እትፈጥር'ያ።

እዛ 18 ምዕራፋትን 278 ገጻትን ዝሓዘለት መጽሓፍ ንመዘከርታ ኣደኡ ብዘቕረቦ መሳጢ ሕጡበ-ጽሑፍ'ያ ትጅምር።